Checklista. blokowanie kół na terenie wspólnoty lub spółdzielni może (ale nie musi) być uznane za nielegalne. blokada służyć ma skutecznej windykacji kosztów parkowania. strefa płatnego parkowania we wspólnocie lub spółdzielni musi spełniać określone kryteria aby trudno było ją zakwestionować. Izba Skarbowa w Warszawie IPPB2/415-528/14-2/MG Ustalenie skutków podatkowych sprzedaży nakładów na budowę garażu posadowionego na cudzym gruncie INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Sprawdzając, jaki przekrój ma podłoga na gruncie, zauważymy kilka warstw. Zazwyczaj są to: • Podsypka – jej grubość to ok. 15 – 30 cm, powinno się ją ułożyć na równym i stabilnym podłożu. Warstwa ta może składać się z mechanicznie zagęszczonego piasku lub żwiru. Najważniejsze jest to, aby posypka była sztywna i zwarta. 6. W okresie używania garażu na podstawie umowy najmu, użytkownik zobowiązany jest do dokonywania wszelkich napraw i remontów wewnątrz garażu na własny koszt. 7. Po wygaśnięciu umowy najmu użytkownik zobowiązany jest przekazać Spółdzielni garaż w stanie niepogorszonym, jednakże nie ponosi on odpowiedzialności za zużycie będące Pobrań 16 romiar dodano do pobrania umowa sprzedaży garażu i użytkowania wieczystego w formacie. Wzory, jest nim, którą dotychczasowy właściciel jest zobowiązany zatwierdzić z nowym nabywcą, kupna sprzedazy auta i zalaczmy wzor do druku. Przedmiotem umowy sprzedaży mogą być przeróżne przedmioty, a także nieruchomości, w tym Zwolnień w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych nie stosuje się w przypadku umowy sprzedaży, której przedmiotem jest spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Stawka podatku wynosi tutaj 2 proc. Stanowisko takie zajął Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 27.11.2007 r. nr ILPB2/415-81/07-2/AJ. . Temat związany z parkowaniem samochodów na ternie spółdzielni mieszkaniowych nigdy nie przestanie być aktualny. Wraz z nim w parze kroczą kolejne – opłaty za parkowanie z możliwością zakładania blokad samochodom. Jak orzecznictwo wpłynie na życie? Czym jest wspundefinedlnota mieszkaniowa? Definicja wspundefinedlnoty mieszkaniowej znajduje się w ustawie z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali. W art. 6 tego aktu prawnego ustawodawca wskazuje, że wspundefinedlnotę mieszkaniową tworzy ogundefinedł właścicieli, ktundefinedrych lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. Co więcej, wspundefinedlnota taka może nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Do powstania wspundefinedlnoty nie jest potrzebna żadna szczegundefinedlna forma. Powstaje ona z mocy samego prawa, z chwilą ustanowienia odrębnej własności pierwszego lokalu w danym budynku. Podobnie z członkostwem we wspundefinedlnocie. Każdy właściciel automatycznie staje się członkiem z chwilą zakupu danego lokalu. Tutaj dowiesz się więcej na temat części wspundefinedlnych nieruchomości. Kim jest zarządca nieruchomości? Właściciele lokali mogą w umowie lub w drodze uchwały powierzyć zarządzanie nieruchomością osobie fizycznej lub prawnej, ktundefinedrą ustawodawca w innych przepisach nazywa zarządcą. Zarządca jest osobą trzecią (odrębnym podmiotem) w stosunku do wspundefinedlnoty mieszkaniowej, nawet gdy jest upoważniony do jej reprezentowania (Sąd Najwyższy w uchwałach: III CZP 96/11, OSNC 2012/7-8/88, III CZP 74/03, OSNC 2005/1/, III CZP 62/05, Lex nr 171751 oraz Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 4 października 2013 r., I ACa 562/13, Lex nr 1394200). Wspundefinedlnota może więc wybrać zarząd składający się z jej członkundefinedw albo powierzyć zarząd osobie bądź podmiotowi z zewnątrz, czyli ustanowić zarządcę. Jest to tak zwany zarząd powierzony. Zarządcą może być osoba prowadząca działalność gospodarczą. To profesjonalny podmiot, posiadający odpowiednie licencje i uprawnienia. Wspundefinedlnoty mieszkaniowe często, z uwagi na potrzebę rzetelnego i kompleksowego sprawowania zarządu, decydują się na powierzenie tej funkcji wykwalifikowanym podmiotom, ktundefinedre zawodowo zajmują się zarządzaniem nieruchomościami. Zakres zarządzania nieruchomością powinien być określony w umowie o zarządzaniu nieruchomością. Zarządca jest osobą, do zadań ktundefinedrej należy podejmowanie decyzji zmierzających do racjonalnego gospodarowania nieruchomością, wysłuchiwanie potrzeb mieszkańcundefinedw i rozwiązywania bieżących problemundefinedw z życia wspundefinedlnoty. Regulowanie życia wspundefinedlnoty mieszkaniowej Celem usprawnienia swojej działalności i zachowania porządku na swoim terenie, wspundefinedlnoty podejmują uchwały dotyczące regulaminundefinedw. Regulamin to nic innego jak zbiundefinedr zasad postępowania i życia organizacji, instytucji, członkundefinedw np. wspundefinedlnot. Regulaminy zwykle ustanawiają jakiś zakres spraw dotyczących wspundefinedlnoty. Postanowienia regulaminundefinedw nie mogą być sprzeczne z powszechnie obowiązującym prawem a także ustawą o własności lokali. Nie mogą też ingerować w prawa lokatorundefinedw i nakładać na nich sprzecznych z prawem obowiązkundefinedw. Najczęściej poprzez regulaminy wspundefinedlnoty starają się rozstrzygnąć sprawy dotyczące sposobu opłat np. za media. W tym miejscu przeczytasz na temat tworzeniu regulaminundefinedw przez wspundefinedlnoty. Administracja osiedla to nie to samo Art. 35 ustawy z dnia 16 września 1982 r. undefined Prawo spundefinedłdzielcze wskazuje otwarty katalog organundefinedw Spundefinedłdzielni Mieszkaniowej wymieniając w nim takie organy jak: Walne Zgromadzenie, Rada Nadzorcza oraz Zarząd. Czym jest zatem funkcjonująca w wielu spundefinedłdzielniach mieszkaniowych administracja osiedla? Ustawodawca tworząc przepisy ustawy Prawo spundefinedłdzielcze wprowadził zapis w ktundefinedrym przyznał członkom spundefinedłdzielni mieszkaniowych uprawienia do powoływania także innych, niewskazanych w ustawie organundefinedw (art. 35 undefined 3 ustawy undefined Prawo spundefinedłdzielcze). Jednym z takich organundefinedw jest właśnie Administracja Osiedla. Zadania jak i kompetencje powinny zostać wskazane w statucie spundefinedłdzielni mieszkaniowej. Z uwagi na fakt, iż powołanie administracji osiedla nie jest obowiązkowe ustawodawca nie wskazuje chociażby minimalnego katalogu przyznawanych jej zadań i kompetencji. A zatem, zarundefinedwno zadania jak i kompetencje administracji osiedla mogą być dowolnie kreowane przez członkundefinedw spundefinedłdzielni mieszkaniowej w treści uchwalanego prze nich statutu. Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w jednym z wyrokundefinedw, że zarejestrowany statut spundefinedłdzielni jest umową, do ktundefinedrej mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego. Poszczegundefinedlne postanowienia statutu mogą więc być uznane za sprzeczne z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa (art. 58 undefined 1 KC). Najwyższym organem każdej spundefinedłdzielni - z mocy ustawy - jest walne zgromadzenie, a możliwość zastąpienia tego organu przez zebranie przedstawicieli nie jest dowolna, ale uwarunkowana od spełnienia określonych ustawowo przesłanek (Wyrok SN - Izba Cywilna z dnia 20 listopada 2002 r. V CKN 1474/00). Orzecznictwo w sprawie parkowania Orzecznictwo w tym temacie jest całkiem bogate i wielokierunkowe. Dla przykładu w przedmiocie wysokości opłat Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 12 czerwca 2019 roku o sygnaturze akt I ACa 918/18 uznał, że undefinedWłaściciel ma prawo swobodnego ustalenia wysokości opłaty za parkowanie na swoim terenie, jeżeli poda wysokość tej opłaty do wiadomości osoby, ktundefinedra chce skorzystać z tego prawa, przed wjazdem na parking. Z mocy art. 60 wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, ktundefinedra ujawni jej wolę w sposundefinedb dostateczny. Zatem przez sam wjazd na prywatny parking i pozostawienie tam samochodu dochodzi w sposundefinedb dorozumiany do zawarcia umowy najmu miejsca parkingowego na mocy art. 659 undefined 1 ktundefinedrej stroną pozostaje korzystający z parkingu, zaś umowa zostaje zawarta z chwilą wjazdu użytkownika na teren parkingu, a kończy się z chwilą wyjazdu z terenu W tym miejscu przeczytasz więcej na temat zakazu wjazdu do garażu pojazdami LPG. Zakładanie blokad przez administratora Natomiast w wyroku z dnia 23 czerwca 2017 roku Sąd Okręgowy w Katowicach o sygnaturze IV Ca 314/17 uznał, że undefinedZgodnie ustawą Prawo o ruchu drogowym zakładanie blokad na kola pojazdundefinedw przez osoby utrzymujące porządek w zakresie parkowania pojazdundefinedw (porządkowych), działające w imieniu lub na rzecz zarządcy terenu jest bezprawne. Nie ulega wątpliwości, że regulamin korzystania z drundefinedg wewnętrznych wprowadzony przez zarządcę terenu (np. spundefinedłdzielnię mieszkaniową), a upoważniający np. pozwaną do karania użytkownikundefinedw pojazdundefinedw przez zakładanie blokady pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Zakładanie blokad jest wręcz w takiej sytuacji środkiem represji mającym na celu wyegzekwowanie żądanej opłaty. Jest to środek ograniczający prawo własności pozostaje tym samym w wyłącznej sferze władztwa państwa. Natomiast własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Środki tego typu mogą więc stosowane wyłącznie na podstawie wyraźnego upoważnienia ustawowego nie budzącego żadnych wątpliwości. Każda ingerencja w prawo własności stanowi środek ostateczny i może być dokonywany dopiero w sytuacji, gdy inne środki zawiodą i to tylko ze względu na ważną wartość mocniej chronioną (zasada hierarchiczności wartości chronionych przez prawo). Wartością wyżej chronioną jest np. ważny interes publiczny, zdrowie czy życie. Zakładanie blokad na koła pojazdu jest niedopuszczalne rundefinedwnież z punktu widzenia przepisundefinedw art. 343 statuującego środki służące ochronie zagrożonego lub naruszonego posiadania, tj. obronę konieczna (undefined 1) oraz tzw. samopomoc dozwoloną (undefined 2). Założenie blokady na kola pojazdu, ktundefinedrym naruszono władztwo posiadacza danej nieruchomości, nie może być zakwalifikowane jako działanie przy przywracające stan sprzed naruszenia. Jego istotą jest wyłącznie wyegzekwowanie opłaty, ktundefinedra została ustalona arbitralnie przez właściciela nieruchomości. Zgodnie z art. 130a ust. 8 i 9 ustawy prawo o ruchu drogowym pojazd może być unieruchomiony przez zastosowanie urządzenia do blokowania kundefinedł w przypadku pozostawienia go w miejscu, gdzie jest to zabronione, lecz nieutrudniającego ruchu lub niezagrażającego bezpieczeństwu. Pojazd unieruchamia Policja lub straż gminna (miejska). Zatem pozwana nawet na mocy umowy z spundefinedłdzielnią - o ile taka była - uprawniona do zakładania blokady na koła pojazdu powundefineddki. Żądanie de facto za zdjęcie blokady opłaty 150 zł jako opłaty parkingowej (za parkowanie) nie było Kto może zakładać blokady ? Uprawnionym do zakładania blokad na koła samochodundefinedw jest Policja albo straż miejska (gminna). Spundefinedłdzielnia mieszkaniowa ani wspundefinedlnota mieszkaniowa nie posiada takich uprawnień. W związku z czym zasadnym wydaje się pogląd, że zakładanie blokad przez wspundefinedlnotę mieszkaniową czy spundefinedłdzielnię mieszkaniową jest bezprawne. Co może zrobić wspundefinedlnota mieszkaniowa czy spundefinedłdzielnia mieszkaniowa? Odpowiedź na wyżej postawione pytanie zacząć należy od wskazania, że w strefie ruchu jak i w strefie zamieszkania może interweniować policja. Jeżeli wspundefinedlnota mieszkaniowa czy spundefinedłdzielnia mieszkaniowa chciałyby skutecznie uregulować zasady korzystania z drundefinedg, w tym parkowanie to należałoby rozważyć wprowadzenie na nich ruchu czy strefy zamieszkania. Strefa ruchu Zgodnie z art. 2 pkt 16a ustawy Prawo o ruchu drogowym strefa ruchu to obszar obejmujący co najmniej jedną drogę wewnętrzną, na ktundefinedry wjazdy i wyjazdy oznaczone są odpowiednimi znakami drogowymi. Znak D-52 undefinedstrefa ruchuundefined stosuje się w celu oznakowania ustalonej strefy ruchu. Znak ten umieszcza się na wszystkich wjazdach do strefy ruchu. Decyzję o ustaleniu takiej strefy podejmuje podmiot zarządzający drogami wewnętrznymi, o ktundefinedrym mowa w art. 10 ust. 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku undefined Prawo o ruchu drogowym. W strefie ruchu stosuje się znaki takie jak na drogach wewnętrznych. Znaku D-52 nie stosuje się na drogach publicznych oraz na drogach wewnętrznych położonych w strefie zamieszkania. Czy w strefie ruchu obowiązują wszystkie zasady ruchu drogowego? Jak najbardziej. Powyższe znajduje podstawę w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, z ktundefinedrego wprost wynika, że ustawa określa zasady ruchu na drogach publicznych, w strefach ruchu. A co w przypadku nieprzestrzegania zasad ruchu drogowego? Kierowca, ktundefinedry nie przestrzega zasad ruchu drogowego może zostać ukarany mandatem. Strefa zamieszkania Zgodnie z art. 2 pkt 16 ustawy Prawo o ruchu drogowym strefa zamieszkania to obszar obejmujący drogi publiczne lub inne drogi, na ktundefinedrym obowiązują szczegundefinedlne zasady ruchu drogowego, a wjazdy i wyjazdy oznaczone są odpowiednimi znakami drogowymi. Znak D-40 undefinedstrefa zamieszkaniaundefined stosuje się w celu oznakowania ustalonej strefy zamieszkania, w ktundefinedrej obowiązują szczegundefinedlne zasady ruchu drogowego (pierwszeństwo pieszych przed pojazdami, ograniczenie prędkości do 20 km/h, parkowanie tylko w miejscach wyznaczonych). Umieszcza się je na początku strefy zamieszkania na wszystkich drogach doprowadzających do niej ruch. Strefy te ustala się w obszarach zabudowanych na ulicach, rundefinedwnież pojedynczych, na ktundefinedrych w zasadzie odbywa się ruch tylko docelowy, przede wszystkim w osiedlach mieszkaniowych, w dzielnicach willowych i zabytkowych (starundefinedwkach). Czy w strefie zamieszkania obowiązują wszystkie zasady ruchu drogowego? Oczywiście. Powyższe znajduje podstawę w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, z ktundefinedrego wprost wynika, że ustawa określa zasady ruchu na drogach publicznych, w strefach zamieszkania. A co w przypadku nieprzestrzegania zasad ruchu drogowego? Kierowca, ktundefinedry nie przestrzega zasad ruchu drogowego może zostać ukarany mandatem. ____ Jeżeli masz pytanie związane z nieruchomościami napisz do nas na redakcja@ , a my postaramy się zgłębić temat i odpowiedzieć w formie artykułu Sprzedaję/kupuję garaż Niezależnie od tego, czy kupuje się garaż – jako nieruchomość, czy też jedynie konstrukcję garażu do zamontowania – czyli ruchomość do ustawienia na własnym gruncie – zawarcie umowy spowoduje konieczność rozliczenia podatku od czynności cywilnoprawnej. JESTEM: Przedsiębiorcą sprzedaję majątek firmowy Przedsiębiorcą sprzedaję majątek prywatny Sprzedaję majątek prywatny Przedsiębiorcą kupuję majątek na cele mojej firmy Sprzedawca rozlicza VAT/możliwe że odliczę VAT Kupujący rozlicza PCC Kupujący rozlicza PCC Przedsiębiorcą kupuję majątek na cele prywatne Sprzedawca rozlicza VAT Kupujący rozlicza PCC Kupujący rozlicza PCC Osobą prywatną Sprzedawca rozlicza VAT Kupujący rozlicza PCC Kupujący rozlicza PCC Wysokość podatku od nabywanego garażu wynosi: gdy kupowany jest garaż – jako nieruchomość, czyli konstrukcja w sposób stały związana z gruntem – podatek wyniesie 2% wartości rynkowej, nabywana jest konstrukcja garażu – z reguły metalowy blok gotowy do montażu lub instalacji na własnym gruncie – podatek wynosi 2% wartości rynkowej. Uruchom program fillUp online i rozlicz PCC-3 W programie fillup wygodnie przygotujesz, zweryfikujesz i wyślesz online e-deklaracje PCC-3 do urzędu skarbowego. W aplikacji fillup przygotujesz ponad 6 000 aktualnych druków: formularzy, deklaracji i e-deklaracji, plików JPK ale także wzory umów, pism, wniosków, podań, zaświadczeń, oświadczeń, zawiadomień, wezwań, pozwów, not, arkuszy, ewidencji, rejestrów, raportów, rachunków czy faktur. Uruchom program fillUp i wyślij e-deklarację PCC-3 online » Umowa sprzedaży Umowa powinna szczegółowo określać strony, przedmiot oraz kwestie rozliczeń finansowych z tytułu sprzedaży. Umowa sprzedaży nieruchomości musi zostać dokonana w formie notarialnej, nie wystarczy wydrukowanie umowy i podpisanie jej przez strony. Od umowy sprzedaży odróżnić należy użytkowanie lub najem, które nie wymagają formy notarialnej. Strony powinny wskazać zawsze kiedy następuje wydanie garażu, kiedy następuje płatność, ewentualnie że jest ona wykonywana w chwili podpisania umowy. Podatek od nabycia garażu Podatek od transakcji prywatnej - czyli sprzedaży (z tytułu dokonania czynności cywilnoprawnej) nie związanej z majątkiem firmy sprzedającego (czyli gdy garaż nie jest towarem w firmie lub nie stanowi składnika majątku przedsiębiorstwa) ciąży zawsze na kupującym, nie płaci go sprzedawca. Kupujący przy sprzedaży prywatnej zobowiązany jest: sporządzić, podpisać i złożyć w urzędzie skarbowym deklarację PCC-3 w terminie 14 dni od dnia dokonania transakcji kupna (podpisania umowy sprzedaży), zapłacić podatek najpóźniej w terminie 14 dni od dnia dokonania transakcji (termin biegnie niezależnie od daty złożenia deklaracji PCC-3). Natomiast, gdy kupuje się w sklepie – czyli, gdy komputer jest towarem lub stanowi majątek trwały firmy, transakcja opodatkowana jest u sprzedawcy. Wówczas nabywca nie płaci podatku i nie składa druku PCC-3. Gdyby kupującym jest przedsiębiorca, niezależnie, czy nabywa majątek swojej firmy, czy majątek prywatny, to również on musi na powyższych zasadach opłacić podatek od kupna i złożyć druk PCC-3. Oznacza to, że decydujące dla niego będzie, czy komputer kupuje od osoby prywatnej, czy w sklepie lub od przedsiębiorcy. Gdyby nabywał on majątek firmowy od innego przedsiębiorcy – nie zapłaci podatku, gdyż transakcja nie będzie podlegała opodatkowaniu. Zakładać należy, że wartość garażu przekracza 1000 zł, stąd nabycie pozostanie zawsze opodatkowane PCC, nie będzie z tego podatku zwolnione. Garaż lub miejsce postojowe – sprawdź koszty i formalności zanim kupisz mieszkanie 2018-07-20 Jeśli jesteś właścicielem samochodu, podczas szukania mieszkania z pewnością zwracasz uwagę na możliwość wykupienia miejsca w garażu podziemnym. Co powinieneś sprawdzić zanim podpiszesz umowę z deweloperem? Oto garść wskazówek, które ułatwią Ci zakup miejsca postojowego! Miejsce parkingowe – czym właściwie jest? Kwestia posiadania wykupionego miejsca postojowego przed budynkiem czy w garażu nie jest tak jasna jak w przypadku mieszkania. Deweloper może wyjść z tej sytuacji na 3 sposoby: garaż podziemny może zostać wyodrębniony jako osobny lokal niemieszkalny, całkowicie niezależny od budynku – otrzyma wtedy odrębną księgę wieczystą. Wszyscy mieszkańcy, którzy chcą z niego korzystać, powinni wykupić w nim udziały, stając się tym samym jego współwłaścicielami, miejsca postojowe mogą zostać objęte służebnością parkowania pojazdu. Deweloper określi wtedy zasady, na jakich mieszkańcy będą mogli z nich korzystać. W tej sytuacji garaż nie otrzyma osobnej księgi wieczystej. Wadą tego rozwiązania jest to, że miejsce parkingowe jest wtedy przypisane do konkretnego mieszkania i nie można kupić lokalu bez niego, o ile służebność nie zostanie zniesiona – i taki zapis w umowie jest zgodny z prawem, zamiast sprzedawać miejsca parkingowe, deweloper może je wynajmować, pobierając od zainteresowanych mieszkańców stałą, miesięczną opłatę. W większości przypadków zakup miejsca postojowego możesz sfinansować kredytem hipotecznym tylko wtedy, gdy kupujesz je wraz z mieszkaniem i zostanie to uwzględnione w umowie deweloperskiej lub osobnej umowie realizacyjnej. Taka sama zasada obowiązuje w przypadku komórek lokatorskich. Miejsce postojowe – wymiary Z pewnością nie raz zdarzyło Ci się narzekać na zbyt wąskie miejsca postojowe, które utrudniają wysiadanie z zaparkowanego samochodu. Okazuje się jednak, że wymiary miejsca parkingowego odpowiadają wytycznym zawartym w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa i nie zależą od dewelopera. Zgodnie z tym dokumentem dopuszczalne wymiary wynoszą: 2,5 m szerokości i 5 m długości dla samochodów osobowych, 3,6 m szerokości i 5 m długości dla samochodów osobowych używanych przez osoby niepełnosprawne. Rozporządzenie reguluje także kwestię parkingów umieszczonych na zewnątrz, tuż przy budynku. W tej sytuacji miejsce postojowe musi być oddalone od ściany budynku o co najmniej 30 cm. Jeśli na jego obszarze znajduje się słup, odległość między nim a miejscem parkingowych powinna wynosić przynajmniej 10 cm lub więcej – tak, aby można swobodnie otworzyć drzwi. Przedstawione wyżej wymiary miejsc parkingowych obowiązują od 1 stycznia 2018 roku i są zgodne z § 21 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 14 listopada 2017 roku. Podatek za garaż Kupując miejsce postojowe, musisz liczyć się z tym, że zapłacisz za to osobny podatek. Jego wysokość zależy jednak od stanu prawnego garażu. jeśli garaż nie posiada księgi wieczystej i jest częścią wspólną budynku – przy zakupie będziesz musiał liczyć się z 8-procentowym podatkiem VAT. Później będziesz z kolei płacić podatek od nieruchomości, jeśli garaż posiada odrębną księgę wieczystą – za miejsce postojowe zapłacisz wtedy 23-procentowy podatek VAT. Później również będziesz płacić podatek od nieruchomości. W tej sytuacji możesz jednak kupić i sprzedać miejsce parkingowe niezależnie od mieszkania. Kupno i utrzymanie garażu podziemnego – dodatkowe koszty Ile trzeba zapłacić za garaż? Ostateczna cena miejsca w garażu podziemnym zależy od lokalizacji samego budynku. Sprawdzając koszt zakupu miejsca postojowego, koniecznie dopytaj, czy jest to kwota netto czy brutto. Pozornie atrakcyjna cena może się bowiem znacznie zwiększyć – szczególnie w sytuacji, gdy jest to garaż z osobną księgą wieczystą, przy którym trzeba zapłacić 23-procentowy podatek VAT. Ważny jest również późniejszy czynsz za garaż, który będzie obejmował wszystkie opłaty eksploatacyjne – od opłat za zużytą energię po koszt ewentualnych napraw czy utrzymania czystości. Pamiętaj, że jeśli garaż podziemny jest odrębną własnością, koszt jego utrzymania rozkłada się tylko na te osoby, które są jego współwłaścicielami, a nie na wszystkich mieszkańców. Jak widać, zakup mieszkania wraz z miejscem parkingowym może wiązać się z niemałymi kosztami. Warto więc wcześniej dokładnie sprawdzić ich wysokość i zastanowić się, czy możesz sobie na to pozwolić. Jeśli mieszkasz na zamkniętym osiedlu, dobrą alternatywą może być strzeżony parking na terenie otaczającym budynek. O zaletach mieszkania na takim osiedlu przeczytasz w tym artykule! Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Polski. Dotyczy to również czynności wykonywanych przez spółdzielnie mieszkaniowe. Nie wszystkie czynności będą jednak opodatkowane. SPIS TREŚCIKiedy spółdzielnie mieszkaniowe nie płacą VAT Działalność gospodarczaWynajem pomieszczeńPomieszczenia przynależnePrzekształcenie prawWybudowanie lokaluObrót opodatkowanyTowary używaneOdliczenie podatku naliczonegoOpłaty eksploatacyjneJednoczesne zwolnienieDokumenty księgoweRozliczenie podatkuPORADY PRAWNECzy opodatkować VAT zwrot kosztówCzy zbycie garażu z prawem użytkowania wieczystego podlega VATJak opodatkować przekształcenie lokaliAKTY PRAWNEUstawy i rozporządzeniaWYJAŚNIENIAOpodatkowanie wynajmu pomieszczeń przynależnych mieszkaniuOdliczenie VAT od budowanych garażyDziałalność gospodarcza Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają między innymi odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Oznacza to, że również co do zasady czynności wykonywane przez spółdzielnie mieszkaniowe na rzecz swoich członków i innych osób są objęte podatkiem od towarów i usług (chociaż są wyjątki określone w ustawie o VAT i rozporządzeniu wykonawczym od ustawy). Wynika to z ogólnej definicji działalności gospodarczej, która jest podstawą opodatkowania VAT. Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Wynajem pomieszczeń Jak wspomniałem wcześniej, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Polski. Dotyczy to również czynności wykonywanych przez spółdzielnie mieszkaniowe. Natomiast ze zwolnienia z VAT korzystają usługi w zakresie wynajmowania lub dzierżawienia nieruchomości o charakterze mieszkalnym na własny rachunek, z wyłączeniem wynajmu lokali w budynkach mieszkalnych na cele inne niż mieszkaniowe (PKWiU ex Zwolnione więc będą usługi w zakresie wynajmowania lub dzierżawienia na własny rachunek nieruchomości o charakterze mieszkalnym, budynków mieszkalnych, mieszkań oraz miejsc lokalizacji ruchomych domów mieszkalnych. Zwolnieniem od podatku od towarów i usług przysługuje na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( nr 54, poz. 535 z późn. zm.), który określa, że zwolnione są usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy. W pozycji 4 tego załącznika zostały wymienione wspomniane wcześniej usługi o symbolu PKWiU ex Pomieszczenia przynależne Ze zwolnienia z opodatkowania będzie korzystał najem lokalu mieszkalnego wraz z pomieszczeniami przynależnymi. Spółdzielnia będąc właścicielem lokali mieszkalnych i przynależnych do nich wolno stojących pomieszczeń gospodarczych oraz działek gruntowych powinna traktować ich wynajem jako jedną usługę. Całość pomieszczeń stanowi jedną nieruchomość mieszkalną. Spółdzielnia wynajmuje te nieruchomości mieszkalne najemcom, a najemcy opłacają czynsz. Nieruchomości te stanowią zasoby mieszkaniowe spółdzielni i wynajmowane na cele mieszkaniowe mogą skorzystać ze zwolnienia zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 1 i poz. 4 załącznika nr 4 do ustawy o podatku od towarów i usług. Trzeba zwrócić uwagę, że na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych ( z 2003 r. nr 119, poz. 1116 z późn. zm.) lokalem jest samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ( z 2000 r. nr 80, poz. 903 z późn. zm.). Zgodnie z tymi przepisami, samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku, izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Do lokalu mogą przynależeć jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż. Oznacza to, że jeżeli pomieszczenia dodatkowe (budynki gospodarcze oraz grunty, na których są one zlokalizowane) są nierozerwalnie związane z przydziałem mieszkania, to usługa najmu lokalu mieszkalnego wraz z pomieszczeniami przynależnymi podlega zwolnieniu od podatku od towarów i usług. Jeśli takiej więzi nie ma, to wynajmowanie lub dzierżawienie nieruchomości o charakterze niemieszkalnym podlega opodatkowaniu według 22-proc. stawki VAT. Przekształcenie praw Trzeba pamiętać, że jeżeli w okresie 5 lat od ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego jest zawierana umowa o przekształcenie przysługującego członkowi prawa na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienie w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu, podstawą opodatkowania jest różnica między wartością rynkową lokalu a wartością zwaloryzowanego wkładu mieszkaniowego, pomniejszona o kwotę podatku. Jednak na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy o VAT do opodatkowania przekształcenia lokatorskiego prawa do lokalu na prawo własnościowe do lokalu stosuje się okres przejściowy. W okresie od dnia przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej do dnia 31 grudnia 2007 r. stawkę podatku 0 proc. stosuje się do przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu oraz przeniesienia na rzecz członka spółdzielni własności lokalu mieszkalnego lub własności domu jednorodzinnego. Wybudowanie lokalu Spółdzielnie, które zawierają umowy o wybudowanie lokali mieszkalnych w ramach praw spółdzielczych oraz umowy o wybudowanie lokali i ustanowienie własności tych lokali (ustanowienie odrębnej własności lokali) będą stosowały do tych umów opodatkowanie podatkiem od towarów i usług według 7-proc. stawki. Na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o VAT w okresie od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej do dnia 31 grudnia 2007 r. stosuje się obniżoną 7-proc. stawkę VAT do mieszkań i domów mieszkalnych lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych. W przypadku dostawy towarów, której przedmiotem są lokale i budynki, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30 dnia, licząc od dnia wydania. Modyfikacja obowiązku podatkowego z tytułu sprzedaży lokalów i budynków istnieje przy lokalach mieszkalnych wybudowanych przez spółdzielnie mieszkaniowe. W art. 19 ust. 13 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług określono, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części wkładu budowlanego lub mieszkaniowego, nie później jednak niż z chwilą ustanowienia: • spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego lub • ustanowienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu • lub przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu • lub ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu • lub wydania albo przeniesienia własności lokalu lub własności domów jednorodzinnych. Powstanie obowiązku podatkowego w tym terminie dotyczy czynności: • ustanowienia na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego lub ustanowienia na rzecz członka spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, lub ustanowienia na rzecz członka odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, lub przeniesienia własności lokalu w rozumieniu przepisów o spółdzielniach mieszkaniowych, • przeniesienia na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej własności domu jednorodzinnego w rozumieniu przepisów o spółdzielniach mieszkaniowych. W przypadku otrzymania części zapłaty (ceny) lub części wkładu budowlanego i mieszkaniowego powoduje powstanie obowiązku podatkowego w tej części. WAŻNE W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. Obrót opodatkowany Przy dostawie lokali spółdzielczych za kwotę należną przyjmuje się wartość należnego wkładu budowlanego albo wkładu mieszkaniowego, pomniejszoną o kwotę należnego podatku. W przypadku gdy część wkładu budowlanego lub mieszkaniowego została sfinansowana z zaciągniętego przez spółdzielnię mieszkaniową kredytu na sfinansowanie kosztów budowy, podstawę opodatkowania powiększa się o kwotę kredytu, w części przypadającej na dany lokal. Przy wniesieniu wkładu w formie innej niż pieniężna podstawą opodatkowania jest cena nabycia towarów, a gdy cena nabycia nie istnieje, koszt wytworzenia określony w momencie dostawy towarów. Oznacza to, że do 31 grudnia 2007 r. stosuje się stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 7 proc. w odniesieniu do dostaw obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części dokonywaną przez spółdzielnię, z wyłączeniem lokali użytkowych. Za dostawę obiektów mieszkaniowych uznaje się między innymi ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie własnościowego prawa do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego. Trzeba pamiętać, że do podstawy opodatkowania wlicza się wartość wkładu budowlanego lub mieszkaniowego. Towary używane Ze zwolnienia z VAT skorzystają też używane budynki i budowle. Zwalnia się z podatku dostawę towarów używanych, z zastrzeżeniem art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, pod warunkiem że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Zwolnienie dotyczy również używanych budynków i budowli lub ich części, będących przedmiotem umowy najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze. Przez towary używane rozumie się budynki i budowle lub ich części – jeżeli od końca roku, w którym zakończono budowę tych obiektów, minęło co najmniej 5 lat. WAŻNE W przypadku dostaw lokali użytkowych i ustanowienia do nich odrębnej własności stawka VAT wynosi 22 proc. Ze zwolnienia skorzysta również dostawa obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyjątkiem obiektów i ich części, które mają być zasiedlone lub zamieszkane po raz pierwszy. Zwolnienie to nie dotyczy części budynków przeznaczonych na cele inne niż mieszkaniowe. Przez obiekty budownictwa mieszkaniowego rozumie się budynki mieszkalne rodzinne stałego zamieszkania, sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych: 111 – Budynki mieszkalne jednorodzinne, 112 – Budynki o dwóch mieszkaniach i wielomieszkaniowe, ex 113 – Budynki zbiorowego zamieszkania – wyłącznie: budynki kościołów i innych związków wyznaniowych, klasztory, domy zakonne, plebanie, kurie, rezydencje biskupie oraz rezydencje Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Do budynków rodzinnych stałego zamieszkania – według rozporządzenia Rady Ministrów z 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych ( nr 112, poz. 1316 z późn. zm.) zalicza się: • klasyfikowane w PKOB w grupie 111 budynki mieszkalne jednorodzinne: • samodzielne budynki takie jak: pawilony, wille, domki wypoczynkowe, leśniczówki, domy mieszkalne w gospodarstwach rolnych, rezydencje wiejskie, domy letnie itp., • klasyfikowane w PKOB w grupie 112 budynki o dwóch mieszkaniach i wielomieszkaniowe: – budynki samodzielne, domy bliźniacze lub szeregowe o dwóch mieszkaniach, – budynki mieszkalne, o trzech i więcej mieszkaniach • niektóre budynki klasyfikowane w PKOB w grupie 113 budynki zbiorowego zamieszkania: budynki kościołów i innych związków wyznaniowych, klasztory, domy zakonne, plebanie, kurie, rezydencje biskupie oraz rezydencje Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Odliczenie podatku naliczonego Spółdzielnie mieszkaniowe rozpoczynające realizację zadań inwestycyjnych, np. budowę bloku mieszkalnego wraz z infrastrukturą, mają prawo do odliczenia podatku naliczonego od poczynionych inwestycji. Trzeba pamiętać, że po zakończeniu inwestycji, na rzecz nabywców poszczególnych lokali mieszkalnych spółdzielnia ustanawia tytuły prawne do lokali w zamian za wnoszony wkład budowlany lub lokatorski (spółdzielcze lokatorskie lub własnościowe prawo do lokalu). W związku z tym nabywcy lokali wpłacają na poczet lokalu zaliczki, które podlegają opodatkowaniu i powinny być wykazywane w składanych przez spółdzielnie mieszkaniowe deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT-7. Efektem końcowym rozpoczętej inwestycji będzie powstanie budynku (środka trwałego). Oznacza to, że traktowane jako opodatkowana dostawa, ustanowienie tytułu prawnego do poszczególnych lokali, będzie skutkowało możliwością odliczenia VAT naliczonego w kosztach budowy. WAŻNE Przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu mieszkalnego lub własności domu jednorodzinnego opodatkowane jest 0-proc. VAT. WAŻNE Ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego i własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w wysokości 7 proc. Prawo takie wynika z treści art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, który stanowi ogólną zasadę przyznającą prawo podatnika do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w zakupionych towarach i usługach w zakresie, w jakim są one wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. W ramach wykonywanych przez spółdzielnie mieszkaniowe czynności, z jednej strony występuje czynność opodatkowana, dostawa towarów (ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego lub własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego), z drugiej dokonywane są nabycia towarów i usług w ramach prowadzonej inwestycji. W tym momencie trzeba zwrócić uwagę na ograniczenia w odliczaniu podatku naliczonego określone w ustawie o VAT. Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, z wyjątkiem przypadków, gdy brak możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów pozostaje w bezpośrednim związku ze zwolnieniem od podatku dochodowego. Jednak pomimo tak sformułowanego przepisu istnieje możliwość odliczania VAT. Wynika to z art. 88 ust. 3 ustawy o VAT, w którym określono, że ograniczenie w odliczaniu nie dotyczy • wydatków związanych z nabyciem towarów i usług, o których mowa w art. 87 ust. 3 (czyli środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji) oraz z nabyciem gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, • wydatków związanych z nabyciem towarów i usług zaliczanych u podatnika do środków trwałych niepodlegających amortyzacji, zgodnie z przepisami o podatku dochodowym, jeżeli fakt ten pozostaje w ścisłym związku ze zwolnieniem od tego podatku. W przypadku spółdzielni mieszkaniowych znajdzie tu zastosowanie drugi ze wspomnianych przypadków. Zgodnie z art. 16c pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych ( z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.) amortyzacji nie podlegają budynki, lokale, budowle i urządzenia zaliczane do spółdzielczych zasobów mieszkaniowych lub służących działalności społeczno-wychowawczej prowadzonej przez spółdzielnie mieszkaniowe. Niemożność amortyzacji wiąże się natomiast z obowiązującym spółdzielnie mieszkaniowe zwolnieniem z podatku dochodowego od osób prawnych do końca 2006 roku. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4f ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, uchylonym od 1 stycznia 2004 r., lecz obowiązującym do końca 2006 roku na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw ( nr 202, poz. 1957 z późn. zm.) – zwolnione są od podatku dochodowego od osób prawnych dochody spółdzielni mieszkaniowych uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi i z innych źródeł przychodów – w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych i inne cele statutowe, z wyjątkiem działalności gospodarczej. Skoro więc wydatki związane z nabyciem towarów, np. bloków i infrastruktury mieszkaniowej, zaliczone są do spółdzielczych zasobów mieszkaniowych, to mając na uwadze art. 17 ust. 1 pkt 4f ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nie ma przeszkód do odliczenia przez spółdzielnię podatku naliczonego. Opłaty eksploatacyjne Jak wcześniej wspomniano w myśl art. 29 ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania w podatku od towarów i usług jest obrót, którym jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. W art. 19 ust. 13 pkt 11 ustawy o VAT postanowiono, że z tytułu czynności wykonywanych na rzecz członków spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, członków spółdzielni będących właścicielami lokali, osób niebędących członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, lub na rzecz właścicieli lokali, niebędących członkami spółdzielni, za które są pobierane opłaty, zgodnie z art. 4 ust. 1-2, 4 i 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych ( z 2003 r. nr 119, poz. 1116 z późn. zm.) – obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminu płatności. Przepis art. 4 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, stanowi o pokryciu wydatków za czynności, które na rzecz wspomnianych osób spółdzielnia realizuje, pobierając w związku z tym opłaty eksploatacyjne lub czynszowe. Na podstawie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, są obowiązani uczestniczyć w wydatkach związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni oraz w zobowiązaniach spółdzielni z innych tytułów przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu. Dodatkowo członkowie spółdzielni będący właścicielami lokali są obowiązani uczestniczyć w wydatkach związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich lokali, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni oraz w zobowiązaniach spółdzielni z innych tytułów przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu. Od członka będącego właścicielem lokalu, niezależnie od jego obowiązków w zakresie pokrywania kosztów zarządu nieruchomością wspólną, spółdzielnia może żądać wpłat na fundusz remontowy. Członkowie spółdzielni są również obowiązani uczestniczyć w wydatkach związanych z działalnością społeczną, oświatową i kulturalną prowadzoną przez spółdzielnię. Właściciele lokali niebędący członkami oraz osoby niebędące członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, mogą odpłatnie korzystać z takiej działalności na podstawie umów zawieranych ze spółdzielnią. Właściciele lokali niebędący członkami spółdzielni są obowiązani uczestniczyć w wydatkach związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich lokali, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych oraz w innych kosztach zarządu tymi nieruchomościami na takich samych zasadach, jak członkowie spółdzielni. Są oni również obowiązani uczestniczyć w wydatkach związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni, które są przeznaczone do wspólnego korzystania przez osoby zamieszkujące w określonych budynkach lub osiedlu. Jednoczesne zwolnienie Jednocześnie zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 11 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku czynności wykonywane na rzecz członków spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali mieszkalnych, członków spółdzielni będących właścicielami lokali mieszkalnych lub na rzecz właścicieli lokali mieszkalnych niebędących członkami spółdzielni, za które są pobierane opłaty, zgodnie z art. 4 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Oznacza to, że czynności te zaliczono do opodatkowanych podatkiem, lecz zarazem zwolniono je z podatku. Trzeba tutaj zwrócić uwagę, że zakres stosowania przepisu art. 43 ust. 1 pkt 11 ograniczony jest do czynności wykonywanych przez spółdzielnie na rzecz określonej grupy podmiotów, wśród których nie zostały wymienione osoby zajmujące lokal mieszkalny posiadające spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, ale niebędące członkami spółdzielni. Jednak zwolnienie dla tych osób istnieje, gdyż zostało zawarte w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy o VAT. Na podstawie par. 8 ust. 1 pkt 18 rozporządzenia ministra finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług ( nr 97, poz. 970 z późn. zm.) z podatku od towarów i usług zostały zwolnione czynności wykonywane na rzecz osób niebędących członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali mieszkalnych, za które są pobierane opłaty, zgodnie z art. 4 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Dokumenty księgowe Rozliczenie podatku Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny. Jeżeli podatnik nie dokona obniżenia kwoty podatku należnego w tym terminie, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za następny okres rozliczeniowy. Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego również w tym terminie, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym wystąpiło prawo do obniżenia podatku należnego, nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym wystąpiło prawo do obniżenia podatku należnego. W przypadku gdy kwota podatku naliczonego jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika: z tytułu nabycia towarów i usług, potwierdzających dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty), jeżeli wiązały się one z powstaniem obowiązku podatkowego z uwzględnieniem rabatów, bonifikat, opustów, uznanych reklamacji i skont. Zwrot różnicy podatku następuje na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju wskazanym w zgłoszeniu identyfikacyjnym, w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego sprawdzenia, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego. Jeżeli przeprowadzone postępowanie wykaże zasadność zwrotu, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. Różnica podatku podlegająca zwrotowi w kwocie przekraczającej wartość podatku naliczonego związanego z nabyciem towarów lub usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały one zaliczone do środków trwałych nabywcy, powiększonej o 22 proc. obrotu podatnika opodatkowanego stawkami niższymi niż stawka 22 proc., podlega zwrotowi w terminie 180 dni od dnia złożenia deklaracji podatkowej. Bogdan Świąder Gazeta Prawna Nr 137/2006 [Dodatek: Księgowość i Podatki] z dnia 2006-07-17- ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) - ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych ( z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 z późn. zm.) - rozporządzenie ministra finansów z dnia 27 kwietnia 2006 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług ( Nr 97, poz. 970 z późn. zm.)W celu odpowiedzi na powyższe pytanie przypomnieć należy treść stosunków prawnych łączących członków spółdzielni mieszkaniowych ze spółdzielnią. Spółdzielnie mieszkaniowe posiadają osobowość prawną. Ich celem, w świetle art. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych jest co do zasady zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych członków spółdzielni i ich rodzin. W związku z realizacją tych celów spółdzielnia nabywa albo buduje budynki w celu ustanowienia praw do lokali – lokatorskiego lub własnościowego, odrębnej własności lokalu lub domu jednorodzinnego. Spółdzielnia mieszkaniowa jest odrębnym od członków spółdzielni podmiotem prawa, mającym osobowość prawną, co oznacza, że jest właścicielem budynku, w którym są ustanowione prawa spółdzielcze do lokali. Spółdzielnia jest również właścicielem lokalu objętego prawami spółdzielczymi. Własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu, które przysługuje członkowi spółdzielni mieszkaniowej, jest ograniczonym prawem rzeczowym. Ustanowienie tego prawa odbywa się w drodze umowy, na mocy której spółdzielnia zobowiązuje się oddać członkowi lokal do używania, w zamian za co członek zobowiązuje się wnieść wkład budowlany oraz uiszczać opłaty określone w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych i w statucie spółdzielni. Jak zatem wynika z powyższego, członek spółdzielni, któremu przysługuje własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, nie jest właścicielem tego lokalu. W przypadku gdy taki członek spółdzielni mieszkaniowej wymienił na własny koszt okna w lokalu, powyższe należy uznać za dokonanie nakładów na nieruchomości należącej do osoby trzeciej. Z chwilą ich dokonania nakłady stały się własnością spółdzielni. Powyższe oznacza, że spółdzielnia, dokonując zwrotu całości lub części kosztów z faktury dokumentującej poniesienie przez członka spółdzielni nakładów na wymianę okien, nie opodatkowuje tej czynności podatkiem od towarów i usług. Wskazać należy, że spółdzielnia nie dokonała żadnego świadczenia na rzecz członka spółdzielni, które mogłoby zostać uznane za świadczenie na jego rzecz usługi w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Jeżeli można w ogóle mówić o świadczeniu usługi, to jako dokonującego świadczenia powinno się raczej wskazywać członka spółdzielni, który dokonał nakładów na nieruchomość będącą własnością spółdzielni. Opodatkowanie tej czynności podatkiem od towarów i usług byłoby jednak problematyczne. Kwestia zwrotu przez spółdzielnię wartości nakładów poniesionych przez członka spółdzielni na użytkowaną nieruchomość, jest częściowo zbliżona do zwrotu nakładów dokonanych przez dzierżawcę na nieruchomości z tym że w przypadku zwrotu nakładów dokonanych na przedmiocie dzierżawy uwaga skupia się na zagadnieniu zwrotu nakładów po zakończeniu umowy dzierżawy w związku z rozliczeniami pomiędzy stronami umowy. Zarówno organy skarbowe, jak również orzecznictwo i doktryna prezentują w tym zakresie stanowisko niejednolite, uznając niekiedy zapłatę za poczynione nakłady za odpłatność z tytułu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług świadczenia usługi na rzecz właściciela nieruchomości albo też uznają rozliczenie nakładów po zakończeniu umowy dzierżawy, za czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Czynności wykonywane przez spółdzielnię mieszkaniową dotyczące dostawy towarów – z zastrzeżeniem czynności dotyczących ustanawiania i przekształcania spółdzielczych praw do lokali – podlegają opodatkowaniu w takim samym zakresie i na takich zasadach jak czynności wykonywane przez pozostałych podatników podatku od towarów i usług, niezależnie od tego, czy beneficjentami tych czynności są członkowie spółdzielni czy osoby niemające takiego prawa użytkowania wieczystego gruntów wraz z garażem (będącym budynkiem lub budowlą) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Wskazać jednak należy, że w przypadku takiej transakcji, nie mają zastosowania wynikające z art. 29 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług zasady dotyczące objęcia jednolitą podstawą opodatkowania i stawką wartości budynku/budowli będących przedmiotem dostawy oraz prawa użytkowania wieczystego gruntu, na którym garaż jest posadowiony. Odrębnie opodatkowana będzie zatem dostawa garażu i prawa użytkowania wieczystego. Dostawa budynku niemieszkalnego lub budowli będącej garażem, podlega opodatkowaniu podstawową 22-proc. stawką VAT. Jednakże, jeżeli spełniają one definicję towaru używanego, tzn. od końca roku, w którym zakończono budowę tych obiektów, minęło co najmniej 5 lat, jak również spółdzielni mieszkaniowej – jako dokonującemu dostawy – nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, dostawa taka korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Problem pojawia się, w przypadku gdy garaż jest częścią budynku mieszkalnego, którego dostawa jest opodatkowania 7-proc. stawką VAT lub objęta zwolnieniem na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy. Organy podatkowe w przeważającej większości odmawiają prawa do objęcia garażu lub miejsca postojowego preferencyjną stawką właściwą dla budynków mieszkalnych, nakazując stosowanie stawki podstawowej (ew. zwolnienia, jeżeli spełniona jest definicja towaru używanego).Jeżeli natomiast idzie o wysokość podatku, którym obciążone jest zbycie użytkowania wieczystego gruntów, nieprzeznaczonych na cele rolne, do tej czynności stosuje się podstawową 22-proc. stawkę VAT, z poniższymi zastrzeżeniami. Na podstawie przepisów par. 8 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia ministra finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, zbycie prawa wieczystego użytkowania gruntu jest zwolnione od podatku od towarów i usług, jeżeli w ramach tej transakcji, dokonywana jest dostawa budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli, pod warunkiem że budynki te lub budowle albo ich części są zwolnione od podatku lub opodatkowane stawką podatku w wysokości 0 proc. Wskazać również należy, że na podstawie par. 5 pkt 7 powołanego rozporządzenia, 7-proc. stawkę VAT stosuje się do zbycia prawa wieczystego użytkowania gruntu, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli, jeżeli budynki te lub budowle albo ich części są opodatkowane stawką 7-proc. Jak wskazano jednak powyżej, garaże niebędące towarem używanym opodatkowane są 22-proc. stawką VAT, a możliwość stosowania jednolitej stawki VAT dla garażu i lokalu mieszkalnego jest przez organy podatkowe ustanowienie prawa lokatorskiego nastąpiło przed 1 maja 2004 r., przekształcenie prawa lokatorskiego we własnościowe lub ustanowienie w miejsce prawa lokatorskiego własności lokalu w ogóle nie podlega opodatkowaniu VAT. Zgodnie z art. 153 par. 2 ustawy o VAT przepisów ustawy nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 29 ust. 8, jeżeli ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz zasiedlenie nastąpiło przed 1 maja 2004 r. Jeżeli natomiast ustanowienie lokatorskiego prawa do lokalu lub pierwsze zasiedlenie lokalu nastąpiło już po 1 maja 2004 r., przekształcenie prawa w prawo własnościowe lub we własność lokalu stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu – dostawę towaru. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT, przez dostawę towarów rozumie się przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego. Do przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu oraz przeniesienia na rzecz członka spółdzielni własności lokalu mieszkalnego lub własności domu jednorodzinnego w okresie do dnia 31 grudnia 2007 r. stosuje się stawkę podatku w wysokości 0 proc. Sposób opodatkowania omawianej czynności w dalszej kolejności uzależniony jest również od tego, ile czasu upłynęło między ustanowieniem lokatorskiego prawa do lokalu a przekształceniem tego prawa. Dostawa obiektów budownictwa mieszkaniowego dokonywana po dniu pierwszego zasiedlenia jest co do zasady zwolniona od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. Od tej zasady istnieje jednak wyjątek dotyczący właśnie czynności polegających na przekształceniu przysługującego członkowi spółdzielni mieszkaniowej lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienie w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu. W tych przypadkach zwolnienie będzie miało zastosowanie wyłącznie, jeżeli od ustanowienia lokatorskiego prawa do dnia przekształcenia upłynęło co najmniej 5 lat. Podstawę opodatkowania tej czynności należy ustalić zgodnie z art. 29 ust. 6 i 7 ustawy o VAT, tj. jako kwotę należną przyjąć wartość należnego wkładu budowlanego albo wkładu mieszkaniowego, powiększonego o inne opłaty wnoszone zgodnie z postanowieniami statutu przez członków spółdzielni, które nie są wkładami budowlanymi lub mieszkaniowymi, wynikające z uczestniczenia członków spółdzielni w zobowiązaniach spółdzielni związanych z budową lub wynikające z ostatecznego rozliczenia kosztów budowy oraz pomniejszoną o kwotę należnego podatku. W przypadku dokonywania przekształcenia przed upływem 5-letniego okresu czynność taka będzie opodatkowana z zastosowaniem stawki 0 proc. (jeżeli nastąpi ona przez 1 stycznia 2008 r.) albo stawki podstawowej (jeżeli czynność ta będzie miała miejsce po 31 grudnia 2007 r.).Spółdzielnia jest właścicielem lokali mieszkalnych i przynależnych do nich wolno stojących garaży, pomieszczeń gospodarczych (chlewik, drewutnia) oraz działek gruntowych, na których są zlokalizowane wymienione nieruchomości. Całość stanowi daną nieruchomość mieszkalną. Spółdzielnia wynajmuje te nieruchomości mieszkalne najemcom, a najemcy opłacają czynsz. Nieruchomości te stanowią zasoby mieszkaniowe spółdzielni. Najemcy mają zawarte umowy najmu i nie są członkami spółdzielni. Umowy najmu zawarto zgodnie z ustawą z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych oraz ustawą o ochronie praw lokatorów z dnia 21 czerwca 2001 spółdzielni nieruchomości te stanowią spółdzielcze zasoby mieszkaniowe, a czynsz jest formą odpłatności z tytułu najmu tych nieruchomości i zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 1 załącznik nr 4 do ustawy o podatku od towarów i usług w poz. 4 usługi te są wymienione jako zwolnione od VAT. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych ( nr 119, poz. 1116 ze zm.) lokalem jest samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ( nr 80, poz. 903 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 2 o własności lokali, samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Do lokalu (na podstawie art. 2 ust. 4 powołanej ustawy o własności lokali) mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż zwane dalej pomieszczeniami podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( nr 54, poz. 535 ze zm.) podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Na mocy art. 43 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku nr 4, w którym pod poz. 4 ustawodawca wymienił usługi w zakresie wynajmowania lub dzierżawienia nieruchomości o charakterze mieszkalnym na własny rachunek z wyłączeniem wynajmu lokali w budynkach mieszkalnych na cele inne niż mieszkaniowe. Uwzględniając przytoczone powyżej przepisy, należy stwierdzić, że jeżeli pomieszczenia dodatkowe (garaże, chlewiki, drewutnie oraz grunty, na których są one zlokalizowane) są integralnym elementem przydziału mieszkania nierozerwalnie z nim związanym, to taka usługa najmu lokalu mieszkalnego podlega zwolnieniu od podatku od towarów i usług. W przeciwnym wypadku wynajmowanie lub dzierżawienie nieruchomości o charakterze niemieszkalnym podlega opodatkowaniu wg stawki 22 proc. Ze złożonego pisma wynika, że spółdzielnia mieszkaniowa jest w trakcie realizacji inwestycji w zakresie budowy garaży, na których po zakończeniu inwestycji zostanie ustanowione spółdzielcze własnościowe prawo do garaży. Od 1 maja 2004 r. od wyfakturowanych usług na realizację powyższej inwestycji odliczany jest VAT w wysokości 22 proc. Od lipca 2004 r. z osobami, które wyrażą chęć nabycia garażu, zawierane są umowy o budowę garażu i ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do garażu. Osoby te wnoszą zaliczki na poczet wkładu budowlanego, od których odprowadzany jest podatek należny VAT w wysokości 22 proc. Członkowie spółdzielni, którzy wniosą pełny wkład budowlany na koniec 2004 roku, otrzymają przydział o ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do garażu. Na pozostałe garaże ustanowienie spółdzielczych praw nastąpi w następnym roku. Według art. 86 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( nr 54, poz. 535) w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach, otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Obowiązek podatkowy od przedmiotowej dostawy został określony w art. 19 ust. 13 pkt 10 ww. ustawy o VAT i powstaje z chwilą otrzymania całości lub części wkładu budowlanego lub mieszkaniowego, nie później jednak niż z chwilą ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego lub ustanowienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, lub przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, lub ustanowienie odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, lub wydania albo przeniesienia własności lokalu lub własności domów jednorodzinnych w przypadku czynności, ustanowienia na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego lub ustanowienia na rzecz członka spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, lub ustanowienia na rzecz członka odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, lub przeniesienia własności lokalu w rozumieniu przepisów o spółdzielniach mieszkaniowych. W przypadku czynności, o których mowa w art. 19 ust. 13 pkt 10, jako kwotę należną, czyli obrót, przyjmuje się wartość należnego wkładu budowlanego albo wkładu mieszkaniowego, pomniejszoną o kwotę należnego podatku. W przypadku gdy część wkładu budowlanego lub mieszkaniowego została sfinansowana z zaciągniętego przez spółdzielnię mieszkaniową kredytu na sfinansowanie kosztów budowy, podstawę opodatkowania powiększa się o kwotę kredytu w części przypadającej na dany lokal. Do podstawy opodatkowania wlicza się również inne opłaty wnoszone przez członków spółdzielni, które nie są wkładami budowlanymi lub mieszkaniowymi, wynikające z uczestniczenia członków spółdzielni w zobowiązaniach spółdzielni związanych z budową lub wynikające z ostatecznego rozliczenia kosztów budowy – zgodnie z postanowieniami statutu – o czym stanowi art. 29 i 7 ustawy o VAT. Biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny oraz powyższe przepisy, zdaniem tutejszego organu podatkowego spółdzielnia prawidłowo odlicza podatek naliczony i prawidłowo deklaruje podatek należny i nie ma potrzeby korygowania podatku naliczonego, określonego w fakturach nabycia w 2004 roku, a ustanowieniem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, które nastąpi w 2005 roku. Problematyka ustanawiania odrębnej własności samodzielnych lokali mieszkalnych oraz lokali o innym przeznaczeniu uregulowana jest przepisami kodeksu cywilnego oraz ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ( dalej jako Samodzielność lokalu Samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal użytkowy mogą stanowić odrębne nieruchomości. Aby tak się stało, musi zostać wyodrębniony (fizycznie i prawnie) z budynku w którym się znajduje i być samodzielny. Do czasu spełnienia tych wymagań lokal jest częścią budynku. Zgodnie z art. 2 ust. 2 „samodzielnym lokalem mieszkalnym, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych". Przepis ten ma zastosowanie również do samodzielnych lokali wykorzystywanych na inne cele niż mieszkalne. Wymogi, jakie musi spełnić lokal Wymogi, które powinien spełniać lokal określone zostały natomiast w przepisach rozporządzenia ministra infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ustawa nie precyzuje w czym przejawia się samodzielność lokalu, choć zgodnie przyjmuje się, że używanie lokalu nie może wiązać się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu. Samodzielny lokal nie musi być jednak wyposażony we wszystkie niezbędne urządzenia - niektóre z nich np. urządzenia sanitarne mogą znajdować się poza lokalem lub poza budynkiem. Nie ma natomiast żadnych ograniczeń w odniesieniu do powierzchni lokalu, jak i jego usytuowania (np. na dwóch kondygnacjach). Nie jest możliwe ustanowienie odrębnej własności lokalu, który zajmuje cały budynek - w budynku muszą znajdować co najmniej dwa lokale. Spełnienie wymogu samodzielności lokalu stwierdza starosta w formie zaświadczenia albo sąd w postępowaniu o zniesienie współwłasności nieruchomości lub w postępowaniu o dział spadku. Treścią zaświadczenia związany jest sąd wieczystoksięgowy i notariusz. Pomieszczenia przynależne Do lokalu mogą być przypisane pomieszczenia przynależne (piwnica, magazyn, garaż). Żadne pomieszczenie w budynku nie jest jednak z góry traktowane jako przynależne. To strony umowy decydują o takim jego charakterze. Inaczej pomieszczenia takie będą stanowić współwłasność właścicieli lokali, jako udział związany z ich lokalami. Po wyodrębnieniu lokalu możliwa jest jednak zmiana przeznaczenia np. piwnicy na pomieszczenie przynależne do określonego lokalu. Wymagana jest wówczas zmiana umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu. Pomieszczeniem przynależnym nie może być miejsce postojowe w garażu wielostanowiskowym. Nieruchomość wspólna Z własnością lokalu związany jest udział w nieruchomości wspólnej, którą stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali (art. 4 ust. 3 Należą do niej przede wszystkim te części budynku, które są niezbędne do korzystania przez wszystkich właścicieli lokali, jak: mury zewnętrzne, dach, klatka schodowa czy też instalacje zaopatrujące lokale w media (gaz, prąd, wodę). Elementem nieruchomości wspólnej nie są lokale niewyodrębnione, samodzielne lokale - są one nadal wyłączną własnością dotychczasowego właściciela budynku. Udział w nieruchomości wspólnej jest związany z prawem do lokalu i nie może przysługiwać innej osobie niż właścicielowi lokalu. Wielkość udziału określana jest ułamkowo lub procentowo w stosunku do powierzchni wyodrębnionego lokalu. Ewa Bończak-Kucharczyk Sprawdź POLECAMY Formy ustanowienia odrębnej własności lokalu Ustanowić odrębną własność lokalu można wyłącznie w drodze czynności prawnej przed notariuszem: umowy (art. 7 i 8 - gdy właściciel gruntu i budynku ustanawia odrębną własność lokalu i zbywa go na rzecz osób trzecich albo współwłaściciele znoszą współwłasność; jednostronnej czynności prawnej (art. 7 i 10 - gdy właściciel gruntu i budynku ustanawia odrębną własność lokali dla siebie oraz na mocy orzeczenia sądu - przy znoszeniu współwłasności nieruchomości lub dziale spadku. Nie można doprowadzić do wyodrębnienia lokalu przez zasiedzenie. Do powstania odrębnej własności lokalu niezbędny jest wpis do księgi wieczystej. Dalszy obrót prawny wyodrębnionym lokalem (np. sprzedaż, darowizna, zamiana) już nie. Z chwilą zawarcia umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu oraz jego sprzedaży nabywcy lokalu przysługuje tzw. ekspektatywa odrębnej własności lokali, jako prawo które może być przedmiotem obrotu i dziedziczenia. Nie jest to jednak pogląd powszechnie akceptowany. Nie ma ograniczeń podmiotowych względem nabywców lokali (osoby fizyczne, prawne, małżonkowie, spółki cywilne). Dopuszczalne jest nabywanie lokali na współwłasność. Zarząd nieruchomością wspólną Sposób zarządu nieruchomością wspólną może, ale nie musi być określony przy wyodrębnieniu pierwszego lokalu. Określenie sposobu zarządu może nastąpić także w późniejszej umowie zawartej w formie aktu notarialnego (art. 18 ust. 1 Zmiana ustalonego w umowie sposobu zarządu może nastąpić także z mocy uchwały właścicieli lokali, podjętej w trybie art. 18 ust. 2a Określając sposób zarządu nieruchomością wspólną, właściciele lokali mogą wzorować się na rozwiązaniach ustawowych zawartych zarówno w Kodeksie cywilnym (art. 199-209), jak i w ustawie o własności lokali (art. 19-33). Mogą też modyfikować te reguły, a w szczególności „powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej” (art. 18 ust. 1 W razie powołania zarządcy nieruchomości wspólnej, zbędne jest powoływanie zarządu właścicielskiego. Jednak w sprawach przekraczających zakres zwykłego zarządu powołany umownie zarządca musi dysponować zgodą większości współwłaścicieli (wspólnoty mieszkaniowej). Sposób wykonywania zarządu ustawowego zależy od wielkości wspólnoty. Aktualnie, ustawodawca nakazuje traktować jako dużą wspólnotę, w której wyodrębniono własność więcej niż trzech lokali. Mają do niej zastosowanie przepisy o zarządzie nieruchomością wspólną w ustawie o własności lokali. Przy tzw. małych wspólnotach (do trzech lokali) obowiązują reguły kodeksu cywilnego (art. 199-209). W sprawach czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu - zgodnie z art. 22 ust. 2 zarząd wspólnoty musi uzyskać zgodę właścicieli lokali wyrażoną w formie uchwały oraz pełnomocnictwo do zawarcia umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu. W małych wspólnotach wymagana jest jednomyślność, a w jej braku rozstrzyga sąd. Sąd sprawuje kontrolę nad treścią podejmowanych we wspólnocie uchwał. Prawo ich zaskarżenia przysługuje każdemu członkowi wspólnoty. Uprawnienia właściciela lokalu Właściciel ma prawo do wyłącznego korzystania z lokalu będącego jego własnością oraz do współkorzystania z nieruchomości wspólnej zgodnie z jej przeznaczeniem (art. 140 art. 206 art. 12 ust. 1 Jeżeli nieruchomość wspólna przynosi dochody (np. z tytułu wynajmu pomieszczeń wspólnych) pożytki z tego tytułu przypadają wszystkim właścicielom lokali, choć w pierwszej kolejności są przeznaczane na utrzymanie budynku. Właściciela lokalu obciążają koszty zarządu nieruchomością wspólną tj. wydatki na remonty i bieżącą konserwację, opłaty za dostawę energii elektrycznej i cieplnej, gazu i wody w części dotyczącej nieruchomości wspólnej oraz opłaty za antenę zbiorczą i windę, ubezpieczenia, podatki i inne opłaty publicznoprawne. Wszystkie te wydatki obciążają każdego właściciela lokalu stosownie do wielkości jego udziału w nieruchomości wspólnej. Możliwa korekta dotyczy wyłącznie właścicieli lokali użytkowych, jeżeli uzasadnia to sposób korzystania z tych lokali (art. 12 ust. 1 i 3 Długotrwałe zaleganie z zapłatą należnych opłat lub wykraczanie w sposób rażący lub uporczywy przeciwko obowiązującemu porządkowi domowemu (dotyczy to również osoby wynajmującej lokal) daje wspólnocie prawo domagania się przed sądem przymusowej sprzedaży lokalu (art. 16 Do przeniesienia własności nieruchomości lokalowej mają zastosowanie ogólne przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości (art. 155-158 Prawo własności do lokalu może być dziedziczone, zasiadywane oraz podlega egzekucji. Prawo własności lokalu może wygasnąć w razie zawarcia przez właścicieli wszystkich lokali umowy o zniesienie odrębnej własności lokali w formie aktu notarialnego albo podziału lokalu stanowiącego przedmiot odrębnej własności albo połączenia kilku lokali w jeden - w takim wypadku wygasa dotychczasowe prawo i powstaje nowe. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu to ograniczone prawo rzeczowe (art. 245–251 Całościowa regulacja znajduje się jednak w ustawie z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Od 31 lipca 2007 r. nie ma możliwości ustanawiania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, ale prawo to nadal może być przedmiotem obrotu. Jest to prawo na rzeczy cudzej tzn. spółdzielnia mieszkaniowa jest właścicielem gruntu i znajdującego się na nim budynku. Uprawnionemu ze spółdzielczego prawa do lokalu przysługuje prawo korzystania z przysługującego mu lokalu. Jest to jednak prawo zbywalne, podlega dziedziczeniu oraz może być przedmiotem egzekucji. Prawo do mieszkania może należeć zarówno do osoby fizycznej (kilku osób), jak i do osoby prawnej. Zbycie lokalu wymaga formy aktu notarialnego. Zbycie obejmuje także wkład budowlany lub jego wniesioną część. Jeżeli dla lokalu nie jest prowadzona księga wieczysta (nie ma takiej konieczności) notariusz, aby ustalić stan prawny nieruchomości posiłkuje się zaświadczeniem wydanym przez spółdzielnię mieszkaniową. Trzeba podkreślić, że spółdzielnia nie może odmówić wydania takiego zaświadczenia, choćby uprawniony do lokalu zalegał z opłatami. Przedmiotem zbycia w przypadku spółdzielczego prawa do lokalu może być również ułamkowa część prawa, z tym, że pozostałym współuprawnionym przysługuje prawo pierwokupu, pod rygorem nieważności. Z chwilą zawarcia umowy nabycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu powstaje członkostwo w spółdzielni (art. 3(2), 3(6) oraz 6 ust. 3 Aktualnie nie ma obowiązku wniesienia wpisowego i udziałów przy uzyskaniu członkostwa, a odmienne postanowienia statutów spółdzielni nie mają zastosowania. Członkiem spółdzielni mieszkaniowej może być każda osoba fizyczna, w tym ubezwłasnowolniona całkowicie lub częściowo, oraz osoba małoletnia. Jak też cudzoziemiec oraz osoba prawna. Nie ma żadnych ograniczeń w remoncie, użyczeniu lub wynajmie lokalu. Jednak, gdy osoba trzecia zamierza zmienić sposób korzystania z lokalu lub zmienić jego przeznaczenie (np. przeznaczyć lokal mieszkalny w bloku pod działalność usługową) wymagana jest wcześniejsza zgoda spółdzielni. Przekształcenie prawa do lokalu Spółdzielcze prawo do lokalu może być przekształcone w prawo odrębnej własności lokalu (art. 17 na pisemne żądanie członka uprawnionego do lokalu, pod warunkiem spłaty zadłużenia ciążącego na lokalu i części zobowiązań związanych z wybudowaniem budynku. Spółdzielnia mieszkaniowa na zawarcie umowy o przekształcenie ma 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku w tej sprawie przez osobę uprawnioną, chyba że nieruchomość posiada nieuregulowany stan prawny lub spółdzielni nie przysługuje prawo własności lub użytkowania wieczystego gruntu, na którym wybudowała budynek. Koszty i opłaty w spółdzielni Uprawnieni z tytułu własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu uczestniczą w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat. Nie ma przy tym znaczenia, czy są członkami spółdzielni. Członkowie spółdzielni uczestniczą jednak w kosztach związanych z działalnością społeczną, oświatową i kulturalną prowadzoną przez spółdzielnię, jeżeli uchwała walnego zgromadzenia tak stanowi. Pełnoletnie osoby stale zamieszkujące z uprawnionym do lokalu ponoszą solidarną odpowiedzialność za uiszczanie czynszu. Ich odpowiedzialność ogranicza się wyłącznie do okresu stałego zamieszkania lub faktycznego korzystania z lokalu (art. 4 ust. 6 Obowiązek ten nie dotyczy pełnoletnich zstępnych (dzieci, wnuków) pozostających na utrzymaniu osób uprawnionych do lokalu. Obowiązki członka nie obejmują już uczestniczenia w zobowiązaniach spółdzielni z innych tytułów (np. wydatków związanych z utrzymaniem i funkcjonowaniem organów spółdzielni i jej aparatu administracyjnego, długów spółdzielni). Zobowiązania te powinny być pokryte wyłącznie z dochodów uzyskanych przez spółdzielnię z prowadzonej przez nią działalności albo z innych środków własnych spółdzielni. Ustawodawca nie uregulował natomiast wiążąco dla spółdzielni kwestii przeznaczenia środków funduszu remontowego. Podatek od nieruchomości płaci wyłącznie spółdzielnia mieszkaniowa. Zarząd nieruchomością i budynkiem Budynkiem w którym znajduje się lokal, co do zasady zarządza spółdzielnia mieszkaniowa. Należy jednak pamiętać, że spółdzielnia może ustanawiać w budynku odrębną własność lokali. Jeżeli dojdzie do wyodrębnienia wszystkich lokali, które się tam znajdują uprawnienie do podejmowania decyzji w sprawach przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną uzyskają właścicieli lokali (art. 26 Właściciele lokali w budynku znajdującego się zasobach spółdzielni mogą również podjąć większością głosów uchwałę o poddaniu reżimu zarządzania nieruchomością wspólną ustawie o własności lokali (art. 24 (1) Sposób zarządzania częściami wspólnymi stanowi często o przewadze prawa własności nad spółdzielczym prawem do lokalu. Wspólnota zarządza z reguły jednym budynkiem, spółdzielnia wieloma. Stąd koszty utrzymania budynków, a tym samym opłaty na fundusz remontowy są często wyższe. Z drugiej strony, nie są wyjątkami wspólnoty, które nie mają problemy z zarządzaniem nieruchomością wspólną, doprowadzając budynki do ruiny. Spółdzielnie mieszkaniowe lepiej radzą sobie również z negocjowaniem cen dostawców usług do budynków, co przekłada się na wysokość opłat eksploatacyjnych. Sytuacje w których dochodzi do wygaśnięcia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu zdarzają się rzadko. Wówczas jednak spółdzielnia ma obowiązek zwrotu uprawnionego rynkowej wartości lokalu. Regulacje szczególne Księgi wieczyste. Każdy lokal stanowiący przedmiot odrębnej własności musi mieć założoną księgę wieczystą. Odmowa założenia księgi wieczystej przez sąd wieczystoksięgowy oznacza, że prawo do lokalu nie powstaje (art. 7 ust. 2 Nie ma wymogu zakładania księgi wieczystej dla własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu. W przypadku przekształcenia spółdzielczego prawa do lokalu w prawo własności, księga dotychczas prowadzona dla tego prawa, staje się księgą prowadzoną dla wyodrębnionego lokalu mieszkalnego. Gdy jednak budynki spółdzielni postawione są na gruntach o nieuregulowanym stanie prawnym nie ma możliwości założenia księgi wieczystej dla znajdujących się w nich lokali. To przekłada się na wyższe ryzyko dla kupujących (brak rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych) oraz brak możliwości uzyskania kredytu na jej zakup. Cudzoziemcy. Cudzoziemiec musi uzyskać zezwolenie na nabycie odrębnej własności innego lokalu niż mieszkalny albo własności działki zabudowanej domem jednorodzinnym, chyba że spełnia jeden z warunków, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2–4 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców. Ustawa nie przewiduje żadnych ograniczeń w nabywaniu spółdzielczego własnościowego prawa do mieszkania, lokalu użytkowego, w tym garażu, czy prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej. Umowa dożywocia. Przedmiotem umowy dożywocia unormowanej w art. 908 § 1 może być tylko przeniesienie własności nieruchomości. Umowy dożywocia nie można oprzeć na przeniesieniu własności rzeczy ruchomych czy też innych praw, w tym spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Jednak umowa (tzw. umowa quasi dożywocie) mocą której jedna ze stron przeniesie na rzecz drugiej, przysługujące jej inne prawo niż prawo własności, w zamian za opiekę również będzie ważna (wyrok SN z dn. 15 października 2014 r. V CSK 653/13). Użytkowanie. Własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu nie może być obciążone użytkowaniem (wyrok SN z dn. r. V CSK 549/11). Obciążenie użytkowaniem własnościowego prawa spółdzielczego obciążałoby w istocie w sposób nieuprawniony nieruchomość spółdzielczą, z naruszeniem przepisu art. 17(16) Dysponent spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nie może natomiast narzucić spółdzielni mieszkaniowej rozwiązań sprzecznych z przepisami tej ustawy powodujących eliminację uprawnień właściciela.

kupno garażu na gruncie spółdzielni